De Raad van Europa is bezorgd om de 1,6 miljoen Dove mensen in de EU. Die spreken met elkaar ten minste 44 verschillende gebarentalen. Net als gesproken talen, hebben gebarentalen zich in de loop der tijd onwikkeld tot volwaardige talen met regionale, etnische en sociale varianten. De mate waarin die talen worden onderwezen en erkend, verschilt per land.
Volgens het document Protection of sign languages in the member states of the Council of Europe (17-03-03), zijn er diverse landen in Europa waar gebarentaal nog steeds niet officieel erkend wordt. Dat geldt onder meer voor Nederland:
"In the Netherlands there is no formal recognition of “Dutch Sign Language”, and it has no status in the eyes of the law. On the other hand, this sign language (DSL) is taught in schools for the deaf and catered for in interpreters’ vocational training; interpretation into and from sign language is available in courts, and in professional circles it may be prescribed that an interpreter be provided at the expense of the national insurance system. Contacts with a government department established that actions were in hand for the furtherance and application of the language, but remain vague and are apparently not pursued at the legislative level."
Het comité van 'Legal Affairs and Human Rights' pleit voor officiële erkenning van de gebarentalen. De European Charter for Regional and Minority Languages zou gebarentalen moeten opnemen als minderheidstalen die bescherming verdienen. Op die manier zou het gebruik en onderwijs ervan kunnen worden aangemoedigd. Dat meent de voorzitter van het comité, de Britse Europarlementariër Malcolm Bruce, wiens 26-jarige dochter ook gebarentaal gebruikt.
Bruce heeft zijn aanbevelingen in een rapport gevat. De parlementariër wijst op Zweden en Finland. Daar heeft gebarentaal een officiële status in het onderwijs en kan zelfs als 'vreemde taal' gestudeerd worden. In een interview (10-01-03) vertelt de Brit enthousiast:
"Public ignorance and inadequate promotion of sign languages often go hand in hand. Deaf people's associations, with whom I have prepared this report, are enthusiastic about the idea of European recognition of their languages, since it would help guarantee their development, as the Scandinavian and Finnish experience shows. Finland recognises sign language as a minority language in the same way as Sami or Swedish, and has 600 interpreters. The growing number of deaf people entering university in Finland and Sweden proves the effectiveness of these policies, which should become widespread. [...] In Sweden, hearing persons can learn sign language during their studies as a second language. This option should be extended throughout Europe, since it is much easier to learn this language when one is young rather than later on. Sign languages remain completely relevant for deaf people as well as for hearing persons!"
Gebarentalen vormen één van de beste manieren om dove mensen te integreren in een samenleving. Toch is er nog veel onbegrip bij het grote publiek dat gebarentalen vaak niet ziet als volwaardige taal. "The sign languages used by deaf and hearing-impaired people are 'minority languages' as much as their spoken equivalents and their users should be entitled to the same legal protection", aldus Bruce.
Toch is de Raad van Europa terughoudend als het gaat om regelgeving. Sterker nog, de Raad pleit eerst voor "harmonisatie" van de diverse gebarentalen. De Raad is bang dat de invoering anders te veel kosten met zich mee brengt. Met andere woorden: De Raad vindt dat er nu nog te veel varianten en verschillende talen zijn.
Malcolm Bruce is teleurgesteld. In eerdergenoemd document (17-03-03) schrijft hij:
"It is important that all these efforts should be acknowledged and carried over to the European context. The recommendations to be made relate to recognition of sign languages as regular languages with corresponding rights for the users, the right to free choice between oral or bilingual school systems, the introduction of sign languages as a communication channel in general and vocational education, and the adoption of practical measures for ensuring full participation by the minority of deaf people in the community."
|
artikel printen
