ARTIKEL BEKIJKEN

Het belang van nonverbale communicatie
publicatiedatum: 25-03-2003 17:41:00 | laatst gewijzigd: 14-08-2003 01:57:01 | auteur: J. Jeronimus

"Ongeveer 70% van een boodschap wordt beïnvloed door non-verbaal gedrag. Nonverbaal gedrag is minstens even belangrijk als woorden. De rol van lichaamstaal is cruciaal in alle mogelijke persoonlijke contacten", aldus Multiplus communicatietraining.

Sociaal psycholoog Michael Argyle concludeerde al in 1972 dat nonverbale signalen een effect hebben dat vijfmaal sterker effect is dan de verbale inhoud. Sindsdien is het belang van nonverbale communicatie verworden tot een comunicatiewetenschappelijk uitgangspunt.

Capper wijst erop dat het "paradigma van communicatieve competentie" ervan uitgaat dat iemand in staat is tot aanpassing van de culturele normen van de groep waarvan diegene de taal wil leren. In "Evaluation of Communicative Competence" (in: The Modern Language Journal, 1985, vol. 59: pp. 129-134) schrijft Savignon dat die vaardigheid tot communicatieve aanpassing geldt voor drie communicatieve kanalen:

• linguistisch (grammatica, woordenschat, etc.)
• paralinguistisch (intonatie, klemtoon, snelheid, etc.)
• nonverbaal (lichaamstaal, gebaren, houdingen, etc)

Met andere woorden: nonverbale signalen vormen een belangrijk onderdeel van communicatie. Dat is wat anders dan onmisbaar. Het argument dat expressie en mimiek noodzakelijk zijn in maatschappelijke omgang, gaat niet op. Dat daarom sluiers verboden moeten worden, zoals het ROC Amsterdam heeft besloten, is betrekkelijk.

Enkele literatuursuggesties:

• DePaulo, B.M. (1992). Nonverbal behavior and self-presentation. Psychological Bulletin, 111, 203-243.
• Gifford, R. (1991). Mapping nonverbal behavior on the interpersonal circle. Journal of Personality and Social Psychology, 61, 279-288.
• Gifford, R., & Hine, D. W. (1994). The role of verbal behavior in the encoding and decoding of interpersonal dispositions. Journal of Personality, 28, 115-132.
• Hall, J. A. (1984). Nonverbal sex differences: Communication accuracy and expressive style. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
• Hess, U. Blairy, S. & Kleck, R.E. (2000). The influence of facial displays, gender, and ethnicity on judgments of dominance and affiliation. Journal of Nonverbal Behavior, 24, 265-283.
• Knapp, M. L., & Hall, J. A. (1997). Nonverbal communication in human interaction (4th ed.). Fort Worth, TX: Harcourt Brace.
• Krauss, R.M. (1998). Why do we gesture when we speak? Current Directions in Psychological Science, 7, 54-59.
• Krauss, R. M., Dushay, R., Chen, Y., & Rauscher, F. (1995). The communicative value of conversational hand gestures. Journal of Experimental Social Psychology, 31, 533-552.
• Mehrabian, A. Silent Messages: Implicit communication of emotions and attitudes (2nd ed.). Belmont, CA: Wadsworth.
• Rosenthal, R., Hall, J.A., DiMatteo, M.R., Rogers, P.L., & Archer, D. (1979). Sensitivity to nonverbal communication: The PONS test. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
• Scherer, K. R. (1997). The role of culture in emotion-antecedent appraisal. Journal of Personality and Social Psychology, 73, 902-922.
• Scherer, K. R. & Ceschi, G. (2000). Criteria for emotion recognition from verbal and nonverbal expression: Studying baggage loss in the airport. Personality and Social Psychology Bulletin, 26(3), 327-339.