Het gebruik van gebarentaal (Handspeak) is niet vanzelfsprekend. Door de eeuwen heen is er een methodenstrijd gevoerd over het gebruik van gebaren of spraak in het onderwijs van, en de communicatie met Doven.
De geschiedenis
van de Dovengemeenschap is nauw verbonden met de geschiedenis van
het Dovenonderwijs waar men een afwisseling van orale en manuele perioden
kent. De manuele perioden kenmerken zich door een veelheid van dove docenten
en leiders en een levendige, actieve dovengemeenschap. In de orale perioden
lijken Doven geruisloos op te gaan in de maatschappij.
Op het Congres van Milaan in 1880, een bijeenkomst van leidende figuren
uit het dovenonderwijs, besloot een meerderheid dat Doven alleen volgens
de orale methode onderwezen mochten worden. Rond 1970 veranderde dit,
voornamelijk door de wetenschappelijke vaststelling dat gebarentalen volledige
talen zijn met een eigen grammatica, semantiek en syntaxis. In Nederland
hebben de dovenscholen in 1995 een convenant
met de overheid getekend waarbij zij verklaren dat zij tweetalig onderwijs
zullen bieden, namelijk in het Nederlands, en de Nederlandse Gebarentaal.
Onderdeel van dit convenant is tevens de standaardisatie
van de vijf gebarentalen in Nederland tot één Nederlandse Gebarentaal
zodat er een eenduidige taal in het gehele dovenonderwijs gebruikt wordt.
Over de vorm en de inhoud van het dovenonderwijs zijn er nog steeds meningsverschillen.
Zo geven de scholen een verschillende uitleg aan het begrip tweetaligheid.
En de Dovengemeenschap zelf is niet echt gelukkig met de standaardisatie
van de gebarentalen. In het artikel 'gebarentalen' is over deze kwestie nadere uitleg te vinden.
Ook Dove kinderen moeten
natuurlijk meer leren dan alleen maar taal. Maar wat, en hoe, leren zij
in het dovenonderwijs in Nederland? Deze vraag is de basis van een werkstuk
voor de cursus Pedagogisch Onderwijs (faculteit Pedagogiek, Universiteit
van Utrecht). Corrie Tijsseling voerde gesprekken met onderwijscoördinatoren
op drie dovenscholen. Daaruit bleek dat er overeenkomsten, maar ook aanzienlijke
verschillen zijn tussen de scholen. Er zijn onder andere verschillen in
de opvattingen over Doven en verschillen in de keuze voor een communicatiemethode.
|
artikel printen
